دشمن در جنگ ترکیبی تلاش میکند دو خطا را به جامعه اسلامی تحمیل کند؛ نخست اینکه تمرکز ما را بر دو نقطه خاص قرار دهد و دوم اینکه در دستگاه محاسباتی مسئولان و مردم، خطای محاسباتی ایجاد کند.
استقامت؛ نقطه مقابل محاسبات دشمن در جنگ
حجتالاسلام والمسلمین سید مرتضی هاشمی، استاد دانشگاه و کارشناس دینی، در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه از تهران، با اشاره به اهمیت موضوع استقامت اظهار داشت: دشمن در جنگ ترکیبی تلاش میکند دو خطا را به جامعه اسلامی تحمیل کند؛ نخست اینکه تمرکز ما را بر دو نقطه خاص قرار دهد و دوم اینکه در دستگاه محاسباتی مسئولان و مردم، خطای محاسباتی ایجاد کند.
وی افزود: یکی از موضوعات بسیار مهمی که در قرآن کریم به صورت مکرر مورد توجه قرار گرفته، مسئله استقامت است و حدود ۴۷ مرتبه در آیات قرآن مورد اشاره قرار گرفته است.
استقامت؛ رمز موفقیت در مسیر اهداف
حجتالاسلام والمسلمین هاشمی با بیان اینکه دومین نکته، مسئله «استقامت به عنوان رمز موفقیت» است، ادامه داد: انسان باید اهداف خود را کوچک، مشخص و قابل اندازهگیری انتخاب کند و در مسیر رسیدن به این اهداف، موانع را به عنوان بخش طبیعی سفر و حرکت بپذیرد.
وی تصریح کرد: انسان نباید با نخستین شکست تسلیم شود، بلکه باید از شکست درس بگیرد و ظرفیتهای متفاوت افراد را بپذیرد. همانگونه که در روایات آمده است: «إذا أقبلت فأحملوها علی النوافل، و إذا أدبرت فاقتصروا بها علی الفرائض»؛ یعنی انسان باید شرایط روحی و ظرفیتهای خود و دیگران را در مسیر حرکت مورد توجه قرار دهد.
این استاد دانشگاه خاطرنشان کرد: یکی دیگر از عوامل مهم استقامت، برخورداری از حمایت اجتماعی است؛ انسان، خانواده و جامعهای را نیاز دارد که او را در مسیر حق همراهی کنند و اجازه ندهند با نخستین مشکلات، طعم موفقیت و پیروزی را فراموش کند.
استقامت، معیار ارزش انسان است
وی با اشاره به فرمایش امام خمینی(ره) درباره ارزش انسان گفت: امام خمینی(ره) بر این نکته تأکید داشتند که ارزش هر انسان در نهایت به میزان ایستادگی و استقامت او در راهی که حق میداند، شناخته میشود.
حجتالاسلام والمسلمین هاشمی افزود: نمونه روشن این حقیقت را میتوان در روز عاشورا مشاهده کرد؛ چرا یاران امام حسین(ع) به چنین جایگاه و ارزشی رسیدند؟ علت آن بود که در مسیر امام حسین(ع) استقامت کردند و در برابر دشمنی که از نظر تعداد و امکانات نظامی قابل مقایسه با آنان نبود، عقبنشینی نکردند.
وی ادامه داد: امام حسین(ع) به یاران خود فرمودند که همه آنان فردا به شهادت خواهند رسید، اما یاران حضرت ماندند و تا آخرین لحظه پای آرمان خود ایستادند.
این کارشناس دینی با اشاره به شیوه نبرد یاران امام حسین(ع) بیان کرد: وقتی یاران امام حسین(ع) به شیوه جنگ دشمن اعتراض کردند و گفتند که در جنگ عرب رسم نیست یک نفر را گروهی محاصره کنند، این اعتراض نشان میدهد آنان حتی در سختترین شرایط نیز منطق و اصول خود را فراموش نکردند. این برای مؤمنان یک درس بزرگ است که حتی در شرایط سخت نیز نباید اصول و حق را کنار گذاشت.
استقامت، زمینهساز آرامش و امنیت جامعه اسلامی
حجتالاسلام والمسلمین هاشمی، چهارمین ثمره استقامت را دستیابی به آرامش و امنیت دانست و گفت: یکی از ثمرات استقامت، حرکت جامعه اسلامی در مسیر مستقیم و توحیدی و رسیدن به آرامش و امنیت است؛ به گونهای که ترس و اندوه از جامعه مؤمنان رخت برمیبندد.
وی با اشاره به آیه شریفه «إِنَّ الَّذِینَ قَالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقَامُوا فَلَا خَوْفٌ عَلَیْهِمْ وَلَا هُمْ یَحْزَنُونَ» اظهار داشت: خوف ناظر به آینده و حزن ناظر به گذشته است. بنابراین اگر جامعه اسلامی بر آرمان توحیدی خود ثابتقدم بماند و در برابر انحرافات مقاومت کند، امنیت و آرامش خواهد داشت؛ زیرا مؤمن به ربوبیت خدای یگانه باور دارد و به وعده و پاداش الهی اطمینان میکند.
وی ادامه داد: یکی از عواملی که دشمن به صورت دائمی برای از بین بردن استقامت مردم به کار میگیرد، ایجاد ترس است. دشمن تلاش میکند با جنگ روانی و ایجاد نگرانی، مردم را از ادامه مسیر منصرف کند.
«مرجفون»؛ جریانهای ایجادکننده ترس در جامعه
این استاد دانشگاه با اشاره به مفهوم «مرجفون» در قرآن کریم اظهار داشت: قرآن کریم از گروهی سخن میگوید که با سخنان خود دلهای مردم را خالی میکنند، جامعه را دچار اضطراب میسازند و با شایعهپراکنی، تهدید و ایجاد نگرانی، فضای جامعه را متزلزل میکنند.
وی افزود: در چنین شرایطی مؤمنان باید به این منطق قرآنی توجه داشته باشند که «حَسْبُنَا اللَّهُ وَنِعْمَ الْوَکِیلُ»؛ یعنی خدا برای ما کافی است و بهترین وکیل و تکیهگاه است.
حجتالاسلام والمسلمین هاشمی با بیان اینکه آرامش و سکینه کار خداست، تصریح کرد: خداوند میفرماید «هُوَ الَّذِی أَنْزَلَ السَّکِینَةَ فِی قُلُوبِ الْمُؤْمِنِینَ». انسان در شرایط ترس و اضطراب، ممکن است حتی قدرت تصمیمگیری خود را از دست بدهد؛ انسان مرعوب، قدرت تفکر صحیح، عزم و اراده خود را از دست میدهد.
وی خاطرنشان کرد: امیرالمؤمنین(ع) در توصیف انسان ترسو میفرمایند که ترس و جبن باعث میشود انسان در تصمیمگیری دچار تردید شود و نتواند به درستی حرکت کند.
«سکینه»؛ عامل عبور از آزمونهای سخت
این کارشناس دینی با اشاره به تکرار مفهوم «سکینه» در سوره فتح گفت: مسئله سکینه در سوره مبارکه فتح اهمیت ویژهای دارد و چند بار بر قلب مؤمنان نازل شدن سکینه الهی مورد تأکید قرار گرفته است.
وی افزود: یکی از آزمونهای سخت مسلمانان، ماجرای حرکت پیامبر اکرم(ص) به سوی مکه و تصمیم حضرت برای انجام عمره بود. پیامبر(ص) بر اساس یک مبنای صحیح سیاسی و الهی تصمیم گرفتند به سوی مکه حرکت کنند، اما مسلمانان با شرایط دشواری مواجه شدند و دشمن نیز مدینه را پیش از آن تحت فشار قرار داده بود.
حجتالاسلام والمسلمین هاشمی ادامه داد: در آن شرایط برخی مسلمانان ترسیدند و تصور کردند پیامبر(ص) و مسلمانان نمیتوانند به هدف خود برسند؛ اما خداوند همان چیزی را که پیامبر(ص) میخواست، محقق کرد و مسلمانان با آرامش و اطمینان به مسیر بازگشتند.
وی گفت: اینجا باید به یک نکته مهم توجه کنیم؛ «سکینه» نتیجه حسنظن و اعتماد به خداست و این همان مکانیزم استقامت است.
استقامت از انتخاب هدف درست آغاز میشود
این استاد دانشگاه با تشریح سازوکار استقامت اظهار داشت: وقتی انسان هدف درست و آرمان صحیحی را انتخاب میکند و در مسیر رسیدن به آن تلاش میکند، باید باور داشته باشد که خداوند وعده نصرت داده است.
وی افزود: البته اگر هدف اشتباه انتخاب شده باشد، تلاش انسان نتیجهای نخواهد داشت؛ اما اگر هدف درست باشد، انسان باید حرکت و مجاهدت کند و منتظر کمک الهی بماند.
حجتالاسلام والمسلمین هاشمی تصریح کرد: در طول تاریخ، مسلمانان آرمانها و اهداف خوبی داشتهاند، اما در برخی موارد به دلیل اینکه در میدان عمل تحرک و مجاهدت لازم را نداشتهاند، با شکست، ذلت و تحقیر مواجه شدهاند. بنابراین نصرت الهی در جایی است که هدف درست باشد و در کنار آن مجاهدت و تلاش نیز وجود داشته باشد.
وی ادامه داد: البته نصرت الهی به این معنا نیست که مسیر بدون آزمون و سختی خواهد بود؛ خداوند میفرماید: «وَلَنَبْلُوَنَّکُمْ بِشَیْءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَالْجُوعِ وَنَقْصٍ مِنَ الْأَمْوَالِ وَالْأَنْفُسِ وَالثَّمَرَاتِ» و سپس میفرماید: «وَبَشِّرِ الصَّابِرِینَ». بنابراین در مسیر مبارزه، ترس، گرسنگی، کمبود و مشکلات وجود دارد، اما صبر و ایستادگی زمینهساز بشارت پیروزی است.
انقلاب اسلامی؛ نمونهای از استقامت در برابر طاغوت
این کارشناس دینی با اشاره به دوران مبارزه انقلاب اسلامی گفت: در ابتدای انقلاب اسلامی بسیاری میگفتند مبارزه با رژیم چه فایدهای دارد و چرا مردم باید در برابر دستگاهی که از امکانات گسترده برخوردار است، بایستند؛ در حالی که دستگاه طاغوت دستگاهی نبود که به آسانی بتوان با آن مبارزه کرد.
وی افزود: اما مردم هدف خود را از امام خمینی(ره) گرفته بودند، در برابر رژیم ایستادگی کردند، تظاهرات کردند، شهید دادند و حتی در مواردی با دست خالی در برابر رژیم مسلح ایستادند.
حجتالاسلام والمسلمین هاشمی خاطرنشان کرد: یکی از نخستین برکات حرکت مردم این بود که خداوند صدق آنان را بر مردم آشکار کرد و مردم همراه آنان شدند. وقتی مردم همراه یک حرکت شوند، آن حرکت قدرت پیدا میکند و میتواند مسیر خود را ادامه دهد.
وی با اشاره به این مضمون که وقتی خداوند صدق مجاهدان را دید، نصرت خود را بر آنان نازل کرد، گفت: این همان چیزی است که در ادامه مسیر انقلاب و نظام اسلامی نیز باید مورد توجه قرار گیرد؛ یعنی باید هدف را درست شناخت، مسیر را درست انتخاب کرد و با استقامت به حرکت ادامه داد.
استقامت، راه خنثیسازی کید دشمن
این استاد دانشگاه پنجمین ثمره استقامت را خنثی شدن کید دشمن و تأمین امنیت مسلمانان دانست و اظهار داشت: قرآن کریم میفرماید: «وَإِنْ تَصْبِرُوا وَتَتَّقُوا لَا یَضُرُّکُمْ کَیْدُهُمْ شَیْئًا إِنَّ اللَّهَ بِمَا یَعْمَلُونَ مُحِیطٌ».
وی افزود: از این آیه میتوان فهمید که امنیت مسلمانان در مقابل نقشههای دشمن، مشروط به صبر، تقوا، هوشیاری و ایستادگی است. وقتی این شرایط وجود داشته باشد، کید دشمن نمیتواند به جامعه اسلامی آسیب جدی وارد کند.
حجتالاسلام والمسلمین هاشمی گفت: بنابراین در مباحثی که درباره استقامت مطرح کردیم، مشخص شد که استقامت یعنی ثابتقدم بودن در راهی که انسان آن را حق میداند و تحت تأثیر عوامل گوناگون قرار نگرفتن.
دو عامل درونی و بیرونیِ تهدیدکننده استقامت
وی با اشاره به بیانات رهبر شهید درباره استقامت بیان کرد: برای رسیدن به هدف، نباید در مسیر متوقف شد. استقامت یک عامل درونی و یک عامل بیرونی دارد.
این استاد دانشگاه ادامه داد: عامل درونی شامل هواهای نفسانی، تمایلات، شهوت، پول، طلا و نقره و دلبستگیهای مادی است و عامل بیرونی نیز دشمنان، بدخواهان و قدرتهای سلطهگر و توطئههای آنان را شامل میشود.
وی افزود: ملتی که هدفش رسیدن به قله است، نباید هدف کوچکی انتخاب کند. چنین ملتی باید خوب تلاش کند، استمرار داشته باشد و مراقب انحرافات نیز باشد.
شناخت هدف و فراموش نکردن آرمانها
حجتالاسلام والمسلمین هاشمی خاطرنشان کرد: وقتی انسان هدف را شناخت و به آن ایمان آورد، باید آرمانهای خود را فراموش نکند و در مسیر رسیدن به هدف، از شکستها نترسد و از زاویهگرفتن از آرمانها جلوگیری کند.
وی به این مضمون از فرمایش امام خمینی(ره) اشاره کرد که انسان باید تا جایی که توان دارد مبارزه و تلاش کند و حتی اگر در مقطعی احساس کرد شکست خواهد خورد، باز هم باید تلاش خود را ادامه دهد؛ چراکه ممکن است در همان لحظهای که تصور میکند شکست قطعی است، پیروزی نصیب او شود.
استقامت به امکانات وابسته نیست
این کارشناس دینی با اشاره به فرمایش شهید تهرانمقدم گفت: استقامت از جایی تازه آغاز میشود و به اندازه امکانات انسان نیست. انسانهای ضعیف معمولاً فقط به اندازه امکانات خود حرکت میکنند، اما مسئله مهم در استقامت این است که انسان از همان ابتدا به هدفی که میخواهد به آن برسد، ایمان داشته باشد.
وی ادامه داد: اگر انسان هدف را دوست داشته باشد و به آن ایمان داشته باشد، برای رسیدن به آن تلاش میکند و همین تلاش، محبت او را به هدف بیشتر میکند. مشکل اصلی کسانی که استقامت نمیکنند، ضعف ایمان و محبت است.
ایمان و محبت؛ پایههای استقامت
حجتالاسلام والمسلمین هاشمی با بیان اینکه در طول تاریخ، بسیاری از سختیها به دلیل ضعف ایمان بر انسانها تحمیل شده است، گفت: قرآن کریم خطاب به مؤمنان میفرماید: «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا آمِنُوا»؛ یعنی ایمان باید تقویت و عمیق شود.
وی افزود: اگر انسان میخواهد در مسیر اهلبیت(ع) و آرمانهای الهی استقامت داشته باشد، باید معرفت و محبت خود را افزایش دهد. نمیتوان انتظار داشت فردی بدون شناخت دقیق امام حسین(ع)، بدون معرفت نسبت به اهلبیت(ع) و بدون ارتباط عمیق با معارف دینی، در سختیها همانند یاران واقعی امام حسین(ع) استقامت کند.
این استاد دانشگاه پیشنهاد کرد: برای افزایش معرفت، باید به صورت مستمر به منابع دینی مراجعه کرد؛ نه اینکه صرفاً گاهی اوقات این کار را انجام دهیم. مطالعه و تدبر در قرآن، توجه به روایات و زیارت اهلبیت(ع) باید به یک برنامه مستمر تبدیل شود.
نزول ملائکه؛ نشانه نصرت و هدایت الهی
وی در ادامه به ارتباط استقامت با نزول ملائکه اشاره کرد و گفت: یکی از نشانههای نصرت الهی، نزول ملائکه است. خداوند ملائکه را نازل میکند و آنان از جنود الهی هستند که به وسیله آنان بخشی از امور عالم، هدایت و رحمت الهی تحقق پیدا میکند.
حجتالاسلام والمسلمین هاشمی تصریح کرد: وقتی استقامت شکل گرفت، انسان چند ویژگی پیدا میکند؛ نخست اینکه هدف را فراموش نمیکند و در مسیر حرکت به سوی آن باقی میماند و دوم اینکه استمرار پیدا میکند و دچار سستی و افت نمیشود.
وی افزود: مؤمن وقتی در مسیر با مشکلات مواجه میشود، نباید تصور کند که همه چیز علیه اوست؛ بلکه باید بداند در چنین شرایطی ممکن است خداوند زمینه جدیدی برای نصرت و هدایت او فراهم کند.
از شکافته شدن دریا تا جنگ احزاب؛ نمونههای تاریخی نصرت الهی
این استاد دانشگاه با اشاره به نمونههای تاریخی نصرت الهی گفت: در ماجرای حضرت موسی(ع) و فرعون، شکافته شدن دریا یکی از نمونههای روشن نصرت الهی است. در جنگ احزاب نیز مسلمانان در شرایطی قرار گرفتند که دشمنان از اطراف مدینه گرد آمده بودند و قصد داشتند کار مسلمانان را یکسره کنند، اما خداوند با وزش باد و عوامل دیگر، بساط دشمن را برهم زد.
وی ادامه داد: در تاریخ نمونههای فراوانی وجود دارد که خداوند با ابزارهایی ساده و غیرقابل پیشبینی، قدرتهای متکبر را شکست داده است. ماجرای اصحاب فیل و نابودی آنان با پرندگان و سنگهای کوچک، نمونهای از همین سنت الهی است.
حجتالاسلام والمسلمین هاشمی با اشاره به سرنوشت فرعون و نمرود افزود: فرعون خود را صاحب قدرت بر آبها میدانست، اما در همان آب غرق شد و نمرود نیز با موجودی بسیار کوچک و ساده گرفتار شد. بنابراین خداوند برای اجرای اراده خود نیازمند ابزارهای عظیم و محاسبات مادی ما نیست.
طبس؛ نمونهای معاصر از نصرت الهی
وی با اشاره به واقعه طبس و شکست عملیات نظامی آمریکا گفت: در حادثه طبس، امکانات آمریکا در مقایسه با امکانات ما بسیار گسترده بود، اما خداوند با عوامل طبیعی و با ایجاد طوفان شن، عملیات آنان را با شکست مواجه کرد.
این کارشناس دینی خاطرنشان کرد: اگر کسی در آن زمان میگفت با امکانات موجود میتوانیم در برابر آمریکا بایستیم، شاید بسیاری باور نمیکردند؛ اما خداوند نشان داد که نصرت او به محاسبات صرفاً مادی وابسته نیست.
وی با اشاره به آیه شریفه «وَکَفَی اللَّهُ الْمُؤْمِنِینَ الْقِتَالَ وَکَانَ اللَّهُ قَوِیًّا عَزِیزًا» افزود: خداوند خود میفرماید که برای مؤمنان در عرصه نبرد کفایت میکند؛ البته این به معنای کنار گذاشتن امکانات و تلاش نیست، بلکه به این معناست که مؤمن نباید نقش خداوند را در محاسبات خود فراموش کند.
غفلت از خداوند؛ خطر پس از افزایش امکانات
حجتالاسلام والمسلمین هاشمی با اشاره به جنگ حنین بیان کرد: گاهی مؤمنان زمانی که تعداد و امکانات خود را زیاد میبینند، ممکن است دچار غرور شوند و نقش خداوند را در پیروزی فراموش کنند.
وی افزود: در جنگ حنین، مسلمانان پس از فتح مکه از نظر تعداد و امکانات در شرایط بسیار متفاوتی نسبت به جنگ بدر و احد قرار داشتند. آنان با تعداد فراوانی وارد میدان شدند، اما در آغاز جنگ دچار غافلگیری شدند و بسیاری از آنان فرار کردند.
این استاد دانشگاه ادامه داد: در آن شرایط تنها گروه اندکی در کنار پیامبر اکرم(ص) باقی ماندند و خداوند نیز سکینه خود را بر پیامبر(ص) و مؤمنان نازل کرد و با فرستادن جنود خود، آنان را یاری رساند.
وی با اشاره به آیه «ثُمَّ أَنْزَلَ اللَّهُ سَکِینَتَهُ عَلَیٰ رَسُولِهِ وَعَلَی الْمُؤْمِنِینَ وَأَنْزَلَ جُنُودًا لَمْ تَرَوْهَا» اظهار داشت: این آیه نشان میدهد که آرامش قلبی و نصرت الهی در شرایط سخت، بخشی از سنت خداوند در حمایت از مؤمنان است.
«حَسْبُنَا اللَّهُ وَنِعْمَ الْوَکِیلُ»؛ نتیجه عمل به وظیفه
حجتالاسلام والمسلمین هاشمی در پایان با اشاره به آیه «الَّذِینَ قَالَ لَهُمُ النَّاسُ إِنَّ النَّاسَ قَدْ جَمَعُوا لَکُمْ فَاخْشَوْهُمْ فَزَادَهُمْ إِیمَانًا وَقَالُوا حَسْبُنَا اللَّهُ وَنِعْمَ الْوَکِیلُ» گفت: مؤمنان در شرایطی که دشمن تلاش میکند آنان را بترساند، نباید دچار ترس شوند؛ بلکه باید با افزایش ایمان بگویند «حَسْبُنَا اللَّهُ وَنِعْمَ الْوَکِیلُ».
وی خاطرنشان کرد: این آیه و ماجرای پس از جنگ احد نشان میدهد که سنت الهی این است که اگر مؤمنان وظیفه خود را انجام دهند و در مسیر حق استقامت کنند، دشمن نمیتواند با جنگ روانی و ایجاد ترس آنان را از مسیر خارج کند.
انتهای پیام /
نظر شما